Zbiory specjalne

[Ikonografia]


Profil zbiorów:

Sekcja Ikonografii została utworzona w 1960 roku. Podstawą kolekcji (ponad 80 tys. jednostek) była składnica zbiorów zabezpieczonych, księgozbiory podworskie, poniemieckie z terenów Ziem Odzyskanych, zbiory rewindykowane z Niemiec, dary ambasad zachodnich, Związku Patriotów Polskich i Społeczności Wileńskiej, m.in. księgozbiór von Ostenów z Płotów; pamiątki po Elizie Orzeszkowej z kolekcją fotografii Michała Greima. W kolejnych latach zasoby powiększały się dzięki zakupom aukcyjnym, antykwarycznym, egzemplarzowi obowiązkowemu i darom.

W zbiorach ikonograficznych znajdują się albumy, katalogi wystaw, grafiki oryginalne i reprodukcje, ekslibrisy, fotografie, wydawnictwa pocztówkowe, książki artystyczne, płyty graficzne i klocki drzeworytnicze. Pracownia Ikonografii gromadzi przede wszystkim materiały dotyczące Łodzi i regionu łódzkiego, a także prace artystów plastyków związanych z naszym regionem.

Grafika

W skład zbioru, liczącego ok. 5 tys. jednostek rycin wchodzi grafika dawna (XVII-XIX w.) i współczesna (XX w). Wśród grafiki dawnej, liczącej ok. 1800 pozycji, na uwagę zasługują miedzioryty prezentujące: sztukę antyczną, kandelabry, postacie historyczne oraz staloryty i litografie przedstawiające architekturę i krajobrazy. W zespole grafiki współczesnej, liczącej ok. 2200 pozycji, dominują kolekcje prac dwóch łódzkich artystów: Ludwika Tyrowicza (grafiki, matryce, klocki drzeworytnicze) i Wacława Kondka.

Sekcja Ikonografii przechowuje także dzieła graficzne Stefana Mrożewskiego, Wacława Borowskiego, Tadeusza Cieślewskiego, Władysława Skoczylasa, Stanisława Fijałkowskiego, Teofila Jóźwiaka, Józefa Kotlarczyka, Henryka Płóciennika, Leszka Rózgi, Wiesława Śniadeckiego, Antoniego Starczewskiego, Andrzeja Nowickiego.

Rysunki

Zbiór rysunku, liczący ponad 600 jednostek, tworzą obiekty sztuki współczesnej. Wyjątkowo cennym zespołem jest spuścizna po Ludwiku Tyrowiczu (78 szkicowników), a także kolekcja rysunków satyrycznych, m.in.: Kazimierza Grusa, Jerzego Lachowicza, Jacentego Frankowskiego, Stanisława Ibis-Gratkowskiego.

Ekslibrisy

Kolekcja ekslibrisów liczy ok. 7 tys. jednostek, wśród których najstarsze pochodzą z XVI i XVII wieku. Na uwagę zasługuje albumu pt.: Zbiór exlibrisów i projektów exlibrisów E.[mila] Zegadłowicza z 1940 roku. Najliczniejszą jednak grupę w tym zbiorze stanowią znaki własnościowe z początku XX wieku z unikatowymi projektami Ludwika Miskyego. Odrębną kolekcją jest zespół ekslibrisów niemieckojęzycznych z przełomu XIX i XX wieku. W zbiorach znajduje się także 210 ekslibrisów i projektów ekslibrisów Ludwika Tyrowicza.

Wydawnictwa albumowe

Wydawnictwa albumowe, teki z grafiką i reprodukcjami stanowią oddzielny zespół dokumentów, liczący ponad 19 tys. jednostek. W albumach XVIII-wiecznych przeważają pozycje dotyczące architektury, sztuki starożytnej i wzorniki, m.in. Vestigia delle Terme di Tito e loro interne Picture Franciszka Smuglewicza, która ukazała się w Rzymie w 1776 r. W XIX-wiecznych dziełach, zdominowanych przez litografię, staloryty i drzeworyty sztorcowe, przeważają wydawnictwa przedstawiające portrety i widoki, takich autorów jak: Maksymilian Fajans, Jan Nepomucen Głowacki, Napoleon Orda, Kajetan Wincenty Kielisiński. Spośród XX-wieczych prac na uwagę zasługują teki graficzne Stefana Mrożewskiego i Ludwika Tyrowicza.

Fotografie

Zbiór fotografii, liczący ponad 5 tys. jednostek, ma olbrzymią wartość dokumentalną, historyczną i artystyczną. Zgromadzone materiały dzielą się na kilka grup: XIX-wieczne albumy tematyczne, XIX-wieczne albumy rodzinne, portrety, ikonografia Łodzi i regionu, fotografia miast, obiektów, zabytków, fotoserwisy, fotografia artystyczna, przeźrocza.

Niezwykle cenna ze względów ikonograficznych i etnograficznych jest kolekcja fotografii pt. Widoki Kamieńca Podolskiego Michała Greima z 1890 roku, która przyjechała do Łodzi wraz z pamiątkami po Elizie Orzeszkowej. W zbiorach odnajdujemy także prace Jana Bułhaka i Bronisława Wilkoszewskiego.

Karty pocztowe

Zbiór liczący ok. 10 tys. tworzy dużą i ciekawą kolekcję tematyczną, m.in.: widoki miast, reprodukcje malarskie, karty okolicznościowe, scenki rodzajowe.

Książka artystyczna

Książka artystyczna jest dziedziną edytorstwa, która przypomina o związku książki ze sztuką. W Sekcji znajduje się ponad 90 takich obiektów. Wśród autorów książek artystycznych wymienić należy: Marka Gajewskiego, Andrzeja Mariana Bartczaka, M. Owczarka, Zbigniewa Brzezińskiego, Janusza Tryzno. Ogromne zainteresowanie wśród odwiedzających wzbudza tzw. książka do głaskania Zbigniewa Sałaja pt. “Miękka książka”.

W pracowni znajduje się bogaty księgozbiór podręczny, zawierający fachową literaturę z zakresu ikonografii, a także inne materiały pomocnicze jak słowniki, encyklopedie, itp.

Wybrane materiały ikonograficzne dostępne są w Bibliotece Cyfrowej UŁ.


Szczegółowe zasady korzystania ze zbiorów ikonograficznych określają:
PRZEPISY PORZĄDKOWE PRACOWNI I CZYTELNI ZBIORÓW SPECJALNYCH (OZS).

Strona Główna

Nawiguj