Zbiory specjalne

[Muzykalia]


Profil zbiorów:

W Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego znajduje się ok. 90 000 wydawnictw i rękopisów muzycznych. Mają one bardzo różnorodny charakter. Są to dzieła muzyki świeckiej i religijnej, wokalnej i instrumentalnej, klasycznej i rozrywkowej, począwszy od zabytków muzycznych po współczesność. Większość z nich, ok. 70 000 wol. jest gromadzona w Sekcji Muzykaliów i składa się z kilku rodzajów zbiorów:

  • - druki muzyczne
  • - rękopisy XVI-XX w.
  • - księgozbiór podręczny
  • - płyty CD
  • - płyty analogowe
  • - taśmy magnetofonowe.

Dużą część stanowią rękopisy, stare druki i wydawnictwa XIX-wieczne. W zbiorze starych druków znajduje się jeden z dwóch zachowanych na świecie egzemplarzy tabulatury lutniowej Benedicta de Drusiny, wydanej we Frankfurcie nad Odrą w 1556 r. Innym ciekawym dokumentem jest Thesaurus musicus, continens selectissima Alberti Ripae, Valentini Bacfarci, et aliorum..., Lovanii: P. Phalesius e. I. Ballero, 1574, zawierający m.in. kompozycje Walentego Bakfarka, nadwornego lutnisty króla Zygmunta Augusta. Z XVIII-wiecznych druków na uwagę zasługuje przede wszystkim Singende Muse an der Pleise Sperontesa (właśc. Johannes Sigismundus Scholze, śląski zbieracz pieśni i tańców) wydany w Lipsku w latach 1736-1745. W zbiorach Sekcji jest też kolekcja unikatowych oper wydanych na przełomie XVIII i XIX wieku w Paryżu, Lipsku i Berlinie, głównie kompozytorów francuskich, włoskich i niemieckich (H. Berton, N. Dalayrac, F. Dezede, N. Piccini, J.R. Zumsteeg).

Spośród przeszło 100 poloników z XIX wieku, publikowanych przez uznane oficyny wydawnicze Kijowa, Moskwy, St. Petersburga, Wrocławia, Wiednia, a przede wszystkim Berlina, Lipska i Paryża, czołowe miejsce zajmują 23 pierwodruki utworów Fryderyka Chopina z lat 1832-1855. Niesłychanie wartościowym drukiem – z rękopiśmienną dedykacją kompozytora datowaną 8 maja 1827 r. we Florencji jest Deux Polonaises composées pour des paroles Italiennes et une Romance avec l’accomp. de piano-forte, (Milan [1824]) Michała Kleofasa Ogińskiego. Na szczególną uwagę zasługuje również zbiór polskich XIX-wiecznych pierwodruków utworów: Stanisława Moniuszki (29 wol.) z lat 1834-1873 wydanych w Wilnie i Warszawie oraz Władysława Żeleńskiego (12 wol.) z lat 1863-1898 wydanych w Krakowie i Warszawie.

Kolejną cenną kolekcją są pełne wydania dzieł kompozytorów obcych, pochodzące z XIX i początku XX wieku (m.in. J.S. Bacha, L. v. Beethovena, G.F. Händla, W.A. Mozarta, G. P. da Palestriny, H. Berlioza, J. Brahmsa, O. Di Lasso, F. Liszta).

Wyjątkowe znaczenie mają lodziana czyli zbiory dotyczące Łodzi i regionu łódzkiego oraz twórczość kompozytorów związanych z naszym miastem. W ostatnich latach powiększyły się one o kilkaset pozycji Aleksandra Tansmana (nuty i nagrania), Bronisława Kazimierza Przybylskiego (nuty), Miłosza Magina (nuty) oraz Grażyny Bacewicz (nuty i nagrania). Szczególnie ważną kolekcję stanowią rękopisy łódzkich kompozytorów: Tomasza Kiesewettera, Karola Stromengera, Henryka Debicha oraz Biblioteki Nutowej Orkiestry Dętej Fabryki Izraela Poznańskiego.

W bogatych zbiorach dokumentów dźwiękowych znajdują się przedwojenne płyty szybkoobrotowe m.in.: nagrania utworów Chopina i Schuberta wykonywane przez Ignacego Jana Paderewskiego, wydane przez wytwórnię „His Master’s Voice”, utwory Szymanowskiego wykonywane przez Witolda Małcużyńskiego, wydane przez „EMI”, nokturny Chopina w wykonaniu Raula Koczalskiego, wydane przez wytwórnię „Mewa”.

Zbiory uzupełniane są przez ciekawe, kompletne wydania nagrań m.in.: W.A. Mozarta, J.S. Bacha, L. v. Beethovena, J. Haydna, J. Brahmsa, F. Liszta, S. Rachmaninowa, F. Mendelssohna, D. Szostakowicza, P. Czajkowskiego. Niezwykle cenne pozycje stanowią wydania: Maria Callas The Complete Studio Recordings, EMI Classics (70 CD) oraz Arthur Rubinstein The Complete Album Collection, Sony (144 CD) – album wpisany do Księgi Guinnessa (największy zbiór płyt poświęcony jednemu wykonawcy).

Oprócz nagrań muzycznych, gromadzone są również nagrania słowne (np. dzieła literackie, reportaże dźwiękowe, kursy językowe, odgłosy przyrody). Kilkaset pozycji zostało zdigitalizowanych i są one dostępne na płytach CD (m. in.: "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza w interpretacji A. Bardiniego, A. Łapickiego, T. Łomnickiego, J. Świderskiego, G. Holoubka).

Zbiory muzyczne udostępniane są na miejscu w Sekcji. Czytelnia wyposażona jest w 5 stanowisk ze sprzętem audio (odtwarzacze CD, gramofony analogowe, magnetofony kasetowe, słuchawki) oraz 1 stanowisko komputerowe. Do dyspozycji jest także sala głośnego odsłuchu, w której znajduje się sprzęt audio oraz fortepian marki Blüthner. Cyfrowe kopie szczególnie cennych obiektów dostępne są w Bibliotece Cyfrowej UŁ w podkolekcji Muzykalia (ponad 750 pozycji): pierwodruki F. Chopina , S. Moniuszki, F. Liszta i S. Thalberga, XVIII i XIX-wieczne wydania oper (m.in. H. Berton, A. Blaise, F. Boieldieu, M. Cherubini, L. Cimarosa, N. Dalayrac, P. Gaveaux, A. Gretry, G. Lortzing, D. Steibelt) oraz pełne wydania dzieł J.S. Bacha, L. v. Beethovena, G.F. Händla i W.A. Mozarta.


Szczegółowe zasady korzystania ze zbiorów muzycznych określają:
PRZEPISY PORZĄDKOWE PRACOWNI I CZYTELNI ZBIORÓW SPECJALNYCH (OZS).

Strona Główna

Nawiguj